Kompendium wiedzy na temat Wodorowego Testu Oddechowego

1. Czym jest badanie WTO (Wodorowy Test Oddechowy) i do czego służy?

Wodorowy test oddechowy jest to prosty i nieinwazyjny test, który polega na oznaczeniu wodoru w wydychanym powietrzu w celu diagnostyki chorób gastroenterologicznych. W warunkach fizjologicznych organizm nie ma zdolności produkcji wodoru, a jego stężenie w wydychanym powietrzu najczęściej jest związane z obecnością bakterii. Gaz ten bardzo szybko przedostaje się z jelit do układu krążenia, gdzie dociera z prądem krwi do pęcherzyków płucnych i szybko ewakuowany z wydychanym powietrzem.

2. Jak wygląda badanie WTO?

Badanie trwa zazwyczaj od 2 do 3 godzin podczas, których Pacjent wydmuchuje powietrze, przez specjalne urządzenie monitorujące stężenie wodoru, w odstępach czasowych 15 minutowych, a po godzinie trwania badania co 30 minut. Wynik zostaje przedstawiony Pacjentowi po zakończeniu badania, a jego interpretacja zostaje dokonana przez lekarza gastroenterologa lub doświadczonego dietetyka klinicznego.

3. Jakie objawy mogą wskazywać na potrzebę wykonania badania WTO?

  • permanentne gazy i wzdęcia (wynik produkcji gazów, które z braku możliwości ewakuacji powodują powiększenie obwodu brzucha)
  • biegunki ( produktem ubocznym działalności bakterii jest wytwarzanie krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, które powodują wzmożone absorbowanie wody do światła jelita, co w konsekwencji prowadzi do biegunki.

W zależności od testu, jaki ma być przeprowadzony, pacjent jest poddawany obciążeniu różnymi substancjami.

Jako substrat można zastosować cukry proste, które powinny być absorbowane w jelicie cienkim lub związki nieprzyswajane przez organizm.

Rodzaj testu wodorowego

Wskazania do przeprowadzenia testu:

Test tolerancji fruktozy (FTT)

 

  • podejrzenie nietolerancji fruktozy,
  • nietolerancja miodu, słodyczy, owoców,
  • wzdęcia, kruczenia, nadmierne oddawanie gazów,
  • przewlekłe, nawracające biegunki,
  • tłuszczowe stolce,
  • monitorowanie celiakii lub innych schorzeń z towarzyszącą atrofią kosmków jelitowych,
  • przewlekłe zapalne choroby jelit

Test tolerancji laktozy (LTT)

 

  • pierwotna nietolerancja laktozy,
  • schorzenia z towarzyszącą wtórną nietolerancją laktozy (m.in. celiakia, choroba Whipple’a, zespół rakowiaka, mukowiscydoza, gastropatia cukrzycowa, enteropatia , zespół Zollingera-Ellisona, zapalenia popromienne),
  • wywiad w kierunku IBS,
  • wzdęcia, kruczenia, nadmierne oddawanie gazów,
  • choroby zapalne jelit,
  • nietolerancja mleka, czekolady

Test tolerancji sorbitolu

  • Nietolerancja sorbitolu

Laktulozowy test oddechowy (LT)

  • określenie czasu pasażu ustno-kątniczego,
  • diagnostyka SIBO
  • diagnostyka zaparć

Ksylozowy test oddechowy (XT)

 

  • celiakia (monitorowanie leczenia choroby),
  • zespoły złego wchłaniania,
  • zespół jelita drażliwego,
  • nietolerancje pokarmowe

Oddechowy test tolerancji ksylitolu (XTT)

  • nietolerancja ksylitolu

Ogólne wskazania do badania WTO (wodorowy test oddechowy)

  • zespół jelita drażliwego (IBS, irritable bowel syndrome),
  • podejrzenie pierwotnej lub wtórnej nietolerancji laktozy,
  • zespół złego wchłaniania,
  • nietolerancja sorbitolu i ksylitolu,
  • zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki,
  • marskość wątroby,
  • częste wzdęcia,
  • diagnostyka biegunek, tłuszczowych stolców, zaparć,
  • oznaczanie czasu pasażu jelitowego,
  • choroba uchyłkowa jelita grubego,
  • monitorowanie leczenia celiakii,
  • stan po zabiegach chirurgicznych (Billroth II),
  • zapalne choroby jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, stan po radioterapii),
  • amyloidoza, niedoczynność tarczycy,
  • zaburzenia immunologiczne (AIDS, głębokie niedożywienie)

Jak należy przygotować się do badania WTO?

Miesiąc przed badaniem NIE NALEŻY:

  • Wykonywać zabiegów endoskopowych (gastroskopia, kolonoskopia).
  • Wykonywać zabiegów  polegających na płukaniu okrężnicy (lewatywy), przed zabiegami chirurgicznymi.
  • Przyjmować antybiotyków doustnych. Stosowanie antybiotyków modyfikuje skład środowiska mikrobiologicznego jelita i może negatywnie wpływać na wynik testu.

3 dni przed badanie NALEŻY:

  •  odstawić leki na przeczyszczenie (laktulozę, Colon C, Obstilax, Bisacodyl, Dulcobis, Duphalac, Forlax), a także zaprzestanie picia ziół na zaparcia.
  •  przejść na dietę lekkostrawną

1 dzień przed badaniem NALEŻY:

  • Zachować 12 godzinną przerwę pomiędzy ostatnim posiłkiem a godziną rozpoczęcia badania
  •  Włączyć odpowiednią dietę, polegającą na eliminacji węglowodanów złożonych (chleba i ziemniaków), produktów mlecznych, produktów wzdymających (brokuły, kalafior, kapusta, cebula, czosnek, por)
  • Powstrzymać się od palenia papierosów oraz żucia gumy
  • Zadbać o prawidłowe nawodnienie, co najmniej 1,5 litra wody niegazowanej w ciągu dnia

Diagnoza i co dalej?

Pacjent, który otrzyma wynik pozytywny powinien udać się do lekarza gastroenterologa oraz dietetyka, który pomoże skomponować odpowiedni model żywieniowy. Pozwoli on łącznie z leczeniem farmakologicznym trwale poprawić komfort życia Pacjenta i zapobiec nawrotom problemów, co ma miejsce przy zdiagnozowanym przeroście bakteryjnym w jelicie cienkim (SIBO).

Badanie możesz także wykonać w poradni Dietomedica przy ul. Górczewskiej w Warszawie. Więcej informacji


Piśmiennictwo:

  1. Eisenmann A., Amann A., Said M. i wsp. Implementation and interpretation of hydrogen breath tests. J Breath Res 2008; 2: 1752-1755.
  2. Eamonn M.M., Ahmed Abu-Shanab. Small intestinal bacterial overgrowth. Infect. Dis. Clin. N. Am. 2010; 24: 943-959.
  3. Wetzel K. H2-breath tests for medical research and clinical diagnosis. Fischer Analysen Instrumente GmbH (FAN), dostęp online: http://fan-gmbh.de/en/wp-content/uploads/sites/8/2015/03/h2-breathtests.pdf (26.10.2015).
  4. Saad J.R, Chey W.D. Breath tests for gastrointestinal disease: the real deal or just a lot of hot air? Gastroenterology 2007; 133: 1763-1766.
  5. Oberacher M., Pohl D., Vavricka S.R i wsp. Diagnosing lactgase deficiency in three breaths. Eur. J. Clin. Nutr. 2011; 65: 614-618.
  6. Castiglione R, Di Girolamo, Ciacci C i wsp. Lactose malabsorption: clinical or breath test diagnosis. e-SPEN, European E-Journal of Clinical Nutrition And Metabolism. 2008; 3 e316-e320.
  7. Rana S.V., Thapa B.R., Pal R. Comparison of D-xylose hydrogen breath test with urinary D-xylose test in Indian children with celiac disease. Dig. Dis. Sci. 2007; 52: 681-684.